CÓ VÀ KHÔNG

Pháp vốn là không có, bởi có chúng sanh xúc đối với vạn vật, vì triếu mê, vì khổ sở, mới có pháp, nên gọi là pháp tánh vốn không, hay gọi là bổn pháp vốn không tự tánh. Bởi chúng sanh triếu mê lăn nhào trong vạn vật, sanh pháp ác trược để phải khổ sầu, nên chư Phật mới bày ra pháp thanh thiện giải thoát khổ sầu ấy. Vẫn hay chúng sanh từ nơi vạn vật sanh ra, nhưng nếu ở giữ mãi trong vạn vật, có khác nào ở mãi trong địa ngục thai bào, tránh sao khỏi khổ đau, nên pháp của Phật dạy là giải thoát khổ, tiến hóa bỏ sự vật vượt lên cao, trên không, của lý trí; gọi là bỏ vật chất đến tinh thần, lìa thân sống bằng trí; nghĩa là coi xác thân như không có, như chết rồi, hay là chết rồi thì không trở lại, bằng có trở lại, là vì sự ích lợi cho chúng sanh, chớ đừng tham mến xác thân, mà phải ác trược gian tà, khổ lo rầu sợ. Mà thật vậy, sống ác tà khổ sở, nặng nề, thấp thỏi như trẻ con, thì sự sống có quí ích gì? Còn sống thiện chánh, yên vui, cao nhẹ, ích lợi như người lớn, ông già, thì ai lại chẳng mong cầu được sống? Đó là giá trị của con người, giá trị ấy tức là pháp, pháp bảo trừ pháp hại, pháp quí trừ pháp độc.

Đành rằng, nếu không vật chất trước, ắt chẳng có tinh thần sau, không thân nào có trí? không xác thân có đâu cái sống? nhưng xét lại kỹ, thì sau khi chết xác thân vật chất mất rồi, lúc ấy ta chỉ còn có trí, có tinh thần, có cái sống, đã già mà thôi. Kìa cây lá hoa quả ung đúc cho cái hột; cây, lá, hoa, quả hết, chớ hột hãy còn. Thì xác thân vật chất của ta cũng vậy, các cái ấy có ra để nuôi tâm, tâm còn, tâm có, tâm sống, tâm là hột giống của loài người; lẽ thì ta phải nuôi nó hơn xác thân vật chất tạm. Tiếc vạn vật  mà chi cho phải khổ, chẳng là vô ích lắm ru?

CL 6 CÓ VÀ KHÔNG