Danh mục Chơn Lý

Thuở xưa có một xóm nọ, con trẻ rất đông, cha mẹ chúng nó bởi mắc lo làm ăn nuôi con, nên cũng ít học, nơi xóm ấy chưa có trường học, vì vậy mà đối với sự học vấn giáo dục chẳng ai được hiểu ra sao! Người lớn thì quanh quẩn trong sự ăn mặc ở bịnh suốt ngày; bỏ mặc cho trẻ con ham chơi chạy giỡn, bắt dế, câu cá, đánh vòng, thêm sự cỡi trâu, hái trái đánh lộn, phá tán người ta, khiến nên xóm ấy, chẳng bao nhiêu người, mà lại như ở trong cái rọ, cùn đường; không còn biết thêm việc ngoài, chi chi ích lợi, của mục đích tấn hóa về đạo đức.

Pháp vốn là không có, bởi có chúng sanh xúc đối với vạn vật, vì triếu mê, vì khổ sở, mới có pháp, nên gọi là pháp tánh vốn không, hay gọi là bổn pháp vốn không tự tánh. Bởi…

Số tức quan tức là quán xét hơi thở mà đếm số. Đức Phật Thích-ca khi xưa dưới cội bồ-đề, ngồi trên tòa cỏ, xét đếm như vậy.

ĐỊNH LÀ YÊN LẶNG.
Chơn lý của võ trụ là yên lặng, yên lặng là lẽ thật là huyền bí, là không vọng động, nên cũng gọi là chơn như hay sự kín đáo. Định tức là mật, trong mật định có chứa linh giác và thần.

Ngũ uẩn hay ngũ ấm là năm pháp cái trong võ trụ. Mỗi vật chi trên thế gian nầy, dầu có hình tướng, dầu không hình tướng, đều thuộc về những chi tiết của ngũ uẩn cả.

Võ trụ là cái thể rộng lớn, tối đen, tự nhiên vắng lặng, đứng vững mãi mãi; Tựa như võ trái lựu cực to, trong ấy có những quả địa cầu lơ lửng là hột lựu nhỏ . Cái vỏ ấy không ai biết nó là tới đâu, vì muôn loại đều ở trong. Kẻ gọi nó là cái không, không , hay vô minh, là vì không thể biết được.

Chúng sanh có cái biết, là mục đích phải học, có cái linh là mục đích phải tu, có cái sống là mục đích phải chung hiệp, hiểu ra được ba phép ấy, mà nơi trường đạo lý đây sẽ…